ISSN : 1300-2945
eISSN : 1308-9889
Özet - Çölyak Hastalarında Anti-Siklik Sitrüline Peptit Antikor, Anti-Nükleer Antikor ve Romatoid Faktör Varlığının Araştırılması
Mehtap Ekin, Nurullah Çiftçi, Halil Haldun Emiroğlu, Hüseyin Korkmaz, Ugur Arslan

Nurullah Çiftçi, Kafkas üniversitesi sağlık uygulama ve araştırma hastanesi tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarı Kars, Türkiye e-mail: ciftcinurullah72@gmail.com

The Investigation of Anti-Cyclic Citrullinated Peptide Antibody, Anti-Nuclear Antibody and Rheumatoid Factor in Celiac Patients

Abstract

Objective: Celiac disease is a condition caused by gluten found in grains like rye, barley, and wheat, particularly in individuals with a genetic predisposition. The prevalence of celiac disease, an autoimmune disorder, averages around 0.5-1%. Serological diagnostic tests are not always sufficient, necessitating biopsies for accurate diagnosis. This study aims to examine the presence of anti-cyclic citrulline peptide antibodies, anti-nuclear antibodies, and levels of rheumatoid factor in the serum of pediatric and adult patients diagnosed with celiac disease, as well as in healthy volunteers.

Methods: The study included samples from ninety-five patients with celiac disease and a control group. The anti-nuclear antibody test was conducted using the indirect immunofluorescence method, ‘Anti-Cyclic Citrulinated Peptide (anti-CCP)’ test was performed using the ELISA method (IgG), and ‘the Rheumatoid Factor (RF)’ test was carried out using the nephelometric method. The results of the RF, anti-CCP, and ‘Anti-Nuclear Antibody (ANA)’ tests were compared using Pearson chi-square, Yates continuity corrected chi-square, and Fisher exact tests.

Results: Of the patient samples, 41.1% tested positive for RF, while no positivity was found in the control group samples, a statistically significant difference (p<0.001). ANA positivity was observed in 22 (23.2%) of the patient samples and 11 (11.6%) in the control group, though this difference was not statistically significant (p = 0.055). Similarly, anti-CCP positivity was present in 1.1% of the control group and 3.2% of the patients, with no significant difference (p = 0.621).

Conclusion: The study revealed a notable disparity in serum RF levels between celiac patients and healthy individuals. However, there was no significant difference in anti-CCP and ANA levels. This data suggests that RF could potentially be a significant marker for diagnosing celiac disease and may serve as an early indicator for rheumatoid arthritis (RA) and other autoimmune conditions.

Keywords: Anti-Cyclic Citrullinated Peptide Antibody, Anti-Nuclear Antibody, Celiac Disease, Rheumatoid Factor.                  

Çölyak Hastalarında Anti-Siklik Sitrüline Peptit Antikor, Anti-Nükleer Antikor ve Romatoid Faktör Varlığının Araştırılması  

Öz

Amaç: Çölyak hastalığı, özellikle genetik yatkınlığı olan kişilerde çavdar, arpa ve buğday gibi tahılların içinde bulunan glütenin neden olduğu bir hastalıktır. Sistemik otoimmün bir hastalık olan çölyak hastalığının prevalansı ortalama % 0,5-1 gibi bir orana sahiptir. Tanı için yapılan serolojik testler yetersiz kalmakta ve kesin tanı için biyopsi yapılması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı kesin çölyak tanılı çocuk ve yetişkin hastaların ve sağlıklı gönüllülerin serumlarında anti-siklik sitrülin peptit antikor, anti-nükleer antikor ve romatoid faktör düzeylerinin varlığı araştırılarak çölyak hastalığı ile bu testler arasında bir ilişkinin olup olmadığının araştırılmasıdır.

Yöntemler: Hastanemiz Gastroenteroloji ve Hepatoloji Polikliniği’nde izlenen kesin çölyak hastalığı tanısı 95 hasta ve kontrol grubu çalışmaya dahil edildi. ‘Anti-Nuclear Antibody (ANA)’ testi indirekt immunofloresan yöntem ile ‘Anti-Cyclic Citrulinated Peptide (anti-CCP)’ testi, ELISA yöntemi ile (Ig G) ve ‘Rheumatoid Factor (RF)’ testi ise nefelometrik yöntem ile çalışıldı. Grupların RF, Anti-CCP ve ANA sonuçları Pearson ki-kare, Yates süreklilik düzeltmeli ki-kare ve Fisher exact testleri ile karşılaştırılırdı.

Bulgular: Çalışmaya alınan kontrol grubunun hiçbirinde RF pozitifliği görülmezken, hasta grubunda 95 kişiden 39’unda (%41,1) RF pozitifliği saptanmış ve bu oran istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Kontrol grubunda 11 (%11,6), hasta grubunda ise 22 (%23,2) örnekte ANA pozitifliği tespit edilmiş olup, istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,055). Anti- CCP düzeyleri kontrol grubunun birinde (%1,1), hasta grubunun üçünde (%3,2) pozitif olarak saptandı ve istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,621).

Sonuç: Bu çalışmada kesin çölyak hastalığı tanısı almış hastalarda serum RF düzeylerinin sağlıklı bireylere göre anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Anti-CCP ve ANA düzeylerinin kesin çölyak tanılı hastalar ile kontrol grubu arasında anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. Bu verilere dayanarak RF’nin, çölyak hastalığının tanısında ileriye dönük önemli bir belirteç olabileceği ve çölyak hastalığına eşlik edebilecek RA ve/veya diğer otoimmün hastalıklar açısından önceden uyarıcı olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Anti-Nükleer Antikor, Anti-Siklik Sitrüline Peptit Antikor, Çölyak Hastalığı, Romatoid Faktör                       

Dicle Med J  2025; 52 (1): 127-134

Doi: 10.5798/dicletip.1657552

Cilt 52, Sayı 1 (2025)